Bệnh thận giai đoạn cuối (giai đoạn 5 hay suy thận mạn) xảy ra khi thận tổn thương rất nặng, mất gần hết hoặc mất hoàn toàn chức năng, không đáp ứng được nhu cầu của cơ thể. Độ lọc cầu thận (lượng máu được lọc qua thận trong một đơn vị thời gian, thường tính bằng phút) ở mức kém nhất (dưới 15mL/ph/1,73 m2). Nguyên nhân hàng đầu gây bệnh là đái tháo đường (tiểu đường), tăng huyết áp và bệnh cầu thận. Suy thận phần lớn phát hiện ở giai đoạn muộn, có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Lọc máu (gồm chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng) và ghép thận là hai lựa chọn cuối cùng, nhằm kéo dài sự sống của bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Tùy tình trạng sức khỏe, điều kiện kinh tế, bác sĩ đưa ra các phương án phù hợp để người bệnh và thân nhân lựa chọn.
Ghép thận là cách tốt nhất, tăng cơ hội sống lâu, có thể trở về cuộc sống gần như bình thường, tức là có thể đi làm, có con… đối với người suy thận mạn. Mặc dù vậy, không phải ai cũng có thể ghép thận, vì nhiều lý do như nguồn thận từ người cho còn sống và người cho chết não rất khan hiếm, kinh phí lớn, phẫu thuật viên phải có chứng chỉ ghép thận với tay nghề cao… Sau phẫu thuật nguy cơ thải ghép với tạng hiến có thể xảy ra bất cứ lúc nào, người bệnh phải duy trì uống thuốc chống thải ghép suốt đời.
Trong khi đó, lọc máu dù không thể chữa khỏi bệnh nhưng giúp người bệnh duy trì sự sống chờ đợi đến lúc thích hợp để ghép thận, thậm chí đến cuối đời. Tỷ lệ bệnh nhân suy thận mạn chạy thận nhân tạo ở Việt Nam tương đối cao, khoảng 80%, lọc màng bụng khoảng 5% và ghép thận là 15%. Chạy thận nhân tạo được xem là phương pháp tối ưu nhất hiện nay với người suy thận giai đoạn cuối.
Chạy thận nhân tạo là phương pháp lọc máu bên ngoài cơ thể bằng một loại máy chuyên dụng. Máy lọc máu sẽ bơm máu của người bệnh qua bộ lọc, rồi đưa máu trở lại cơ thể. Màng lọc của máy giữ lại những tế bào máu, protein và các chất quan trọng khác, loại bỏ những chất thải như ure, creatinin, kali, chất lỏng thừa ra khỏi máu. Máy lọc giúp người bệnh kiểm soát huyết áp và duy trì cân bằng chất lỏng, khoáng chất trong cơ thể. Tuy nhiên, một số chất độc không thể được loại bỏ hoàn toàn.
Gần đây, kỹ thuật lọc thận HDF online được cải tiến từ chạy thận nhân tạo truyền thống đã được ứng dụng, giải quyết những điểm lọc máu thông thường không làm được. Bác sĩ Kim Thanh cho biết, kỹ thuật lọc thận HDF online với nguồn nước siêu tinh khiết, sử dụng màng lọc hiệu quả lọc hiệu cao, mang lại nhiều ưu điểm vượt trội hơn. Nhờ đó giảm bớt các triệu chứng trong lúc chạy thận (như ngứa, mệt mỏi, sạm da), giảm bớt số lần nhập viện và tỷ lệ tử vong, giảm biến chứng tim mạch, ổn định huyết áp và giảm thiếu máu.
Lọc màng bụng (thẩm phân phúc mạc) là phương pháp sử dụng chính màng bụng (phúc mạc) của người bệnh để lọc nước dư thừa và các chất cặn bã vào dịch trong ổ bụng rồi được thải ra ngoài theo một đường ống. Phương pháp này khá đơn giản, nhưng người bệnh cần lọc màng bụng hàng ngày, tự thực hiện tại nhà bằng tay hoặc bằng máy.
